Gezondheidsrisico’s spaarlampen houden ban op gloeilampen niet tegen

De laatste weken verschenen in de pers enkele kritische artikelen over spaarlampen. Men maakt zich vooral zorgen over het kwik in de lampen. Dit is een oud discussiepunt, maar het besluit is ondubbelzinnig: de voordelen van de spaarlamp wegen zwaarder door dan de nadelen, aldus WWF, BBL en NBV. Als een spaarlamp goed wordt gebruikt en na gebruik correct wordt ingezameld, is er geen gevaar voor de gezondheid.

De hoeveelheid kwik in een spaarlamp is klein, maximaal 5 mg kwik per lamp. Dit kwik kan een extra belasting voor het milieu vormen, maar komt enkel vrij wanneer de lamp breekt. Om het risico voor de gebruiker te vermijden, kan je in dat geval best de ruimte verlaten en gedurende 15 minuten verluchten. Daarna kan je de gebroken lamp veilig opruimen. Spaarlampen met een tweede huls verliezen aan lichtefficiëntie maar wanneer dit type lamp breekt, is de kans op het vrijkomen van kwik quasi nihil. Afgedankte spaarlampen horen bij het Klein Gevaarlijk Afval (KGA). Je kan ze inleveren via het containerpark of bij de verkoper wanneer je een nieuwe spaarlamp koopt. Milieuorganisaties moedigen de industrie aan om zo snel mogelijk op kwikvrije spaarlampen over te schakelen en vragen de EU om het kwikgehalte tot maximaal 2 mg te beperken.

Er zijn ook bezorgde reacties over het elektromagnetisch veld en de UV-stralen van spaarlampen. In de meeste gevallen zijn er echter geen gevaren. Voorzichtigheidshalve raadt het VITO aan om tussen spaarlamp en mens een afstand van tenminste 10 cm te houden. Bovendien zijn de meeste lampen met dubbel omhulsel nagenoeg UV-stralingsvrij.

De ban op gloeilampen is een belangrijke stap om de klimaatcrisis aan te pakken. Op dat vlak is er goed nieuws: het Europees Parlement heeft onlangs het voorstel goedgekeurd om gloeilampen definitief uit de handel te halen. In 2012 moet de inefficiënte gloeilamp in de hele Europese Unie volledig gebannen zijn. De voordelen van spaarlampen op vlak van energiebesparing zijn onbetwist. Algemeen gebruik van dit soort lampen zal leiden tot een besparing van 15% van het huishoudelijk elektriciteitsverbruik. Over heel Europa is dit een jaarlijkse besparing van 40 terawatt/uur (TWh).
Uit onderzoek blijkt dat LED-lampen nog beter scoren. LED-lampen zijn zeker de toekomst. Ze zijn in volle ontwikkeling, maar kunnen de gloeilamp momenteel onvoldoende vervangen. De spaarlampen die in de lijsten van Topten.be zijn opgenomen, vormen ondertussen wel een volwaardig en zuinig alternatief voor de gloeilamp.

Meer weten?

Lees hier ons uitgebreider artikel. Download het dossier van WWF (pdf). Lees de antwoorden van Europa op enkele veelgestelde vragen (in het Engels) en het artikel van BBL, dat enkele verbetervoorstellen aan Europa bevat.