Bedden

In bed brengen we 1/3 van ons leven door, pakweg zo'n 200.000 uren. Een goede nachtrust is even vitaal als goed eten. Tijdens je slaap herstel je van de inspanningen van de dag. Jezelf of anderen een goede nachtrust onthouden, kan leiden tot fysische of psychische problemen, zoals oververmoeidheid, hoofdpijn of erger. Iemand om de haverklap wakker maken behoort trouwens tot het rijtje gruwelijke folteringen dat in sommige totalitaire regimes wordt toegepast. Je bed, matras en slaapkamerkast spelen daarbij een belangrijke rol.

Bed

Je bed is best gemaakt van massief hout (liefst FSC-hout). Massief hout is afkomstig van een hernieuwbare grondstof en tijdens de productie komen weinig schadelijke stoffen vrij. Uit verlijmde platen en spaanplaten daarentegen komen bepaalde milieubelastende stoffen vrij.

Stalen bedden hebben weliswaar een lange levensduur en zijn goed te recycleren, maar ze hebben ook een aantal nadelen. Bij het verchromen van staal komen zware metalen vrij in het water en het afvalslib. Bovendien kost het proces veel energie. Indien je een ijzeren bed of kader hebt, zorg dan voor een aarding. IJzeren bedden worden namelijk snel elektrostatisch opgeladen.

Een bed moet aangepast zijn aan ieders maat, gewicht en behoefte. Voor koppels is de beste oplossing: ieder z'n eigen matras en bedbodem in één bed. Je bed moet ook groot genoeg zijn. De hardheid van je matras en de vering moet je zelf aanvoelen, eventueel in samenspraak met een kinesitherapeut als je gevoelig bent aan nek- en/of rugwervels.

Bedbodem

Er bestaan verschillende types bedbodems. Zowel uit gezondheids- als milieustandpunt is een houten lattenbodem de beste keuze. Hierbinnen bestaan nog verschillende soorten: sommige al soepeler dan andere. Een goede lattenbodem moet zich perfect aanpassen aan de vorm en beweging van je lichaam: je rugwervels moeten in een rechte lijn liggen tijdens je slaap. Test het uit in de winkel! Laat je niet verleiden door lage prijzen.

Bedbodems met metalen veren ('ressorts') kunnen elektrostatisch opladen (dit is niet het geval bij aluminium veren) en hebben minder ergonomische voordelen dan lattenbodems. Matrassen op dergelijke bodems bevatten gemiddeld ook 2,5 maal meer huisstofmijt.

Matras

Materiaal voor matrassen is er te kust en te keur. Je kiest best voor zuivere natuurlatex. Deze latex wordt gewonnen uit de rubberboom.

Let op: tegenwoordig zijn er matrassen op de markt die bestaan uit een mengeling van natuurlatex en synthetische latex. Sommige goedkope latexmatrassen bevatten toegevoegde chemicaliën tegen ongedierte. Dat is te vermijden.

Verder zijn er ook matrassen gevuld met paardenhaar, kokos, katoen, sisal en vlas. Meestal worden ze in combinatie met natuurrubber gebruikt. Futons zijn matrassen van 100% katoen. Wollen matrassen bieden meestal niet voldoende anatomische ondersteuning of zijn te hard. Probeer ze uit in de winkel.

Vermijd matrassen uit synthetische schuimen. Deze verzekeren geen anatomisch comfort en verhogen de transpiratie en elektrostatische ladingen. Synthetische schuimen zijn een erg brandgevoelig materiaal en bevatten daarom chemische vlamvertragers (zie verder). Emissies van gevaarlijke stoffen (onder meer benzenen) uit kunststofmatrassen komen versterkt vrij bij de hogere temperaturen die je in bed produceert.

Hoewel waterbedden minder ontvankelijk zijn voor huisstofmijt en ze voor een aantal personen een zachte nachtrust verzekeren (in ziekenhuizen gebruikt men ze om doorligwonden te voorkomen), hebben ze enkele belangrijke nadelen. Eerst en vooral moet het water regelmatig vervangen worden. Bovendien moet het opgewarmd worden, om een koud gevoel te vermijden. Gemiddeld verbruikt een waterbed 750 kilowattuur per jaar. Dat is evenveel als jaarlijks voor de verlichting van een woning nodig is. Tenslotte zijn niet alle draagstructuren geschikt voor waterbedden, vanwege hun gewicht.

Vlamvertragers

Vlamvertragers verkleinen de kans dat een matras bij oververhitting ontbrandt. Broomhoudende vlamvertragers zijn erg giftig en moeilijk afbreekbaar in het milieu. Milieuvriendelijkere vlamvertragers zijn bijvoorbeeld: fosforesters zonder broom of chloor, magnesium hydroxide en aluminium trihydraat. Verschillende fabrikanten ontwikkelen tegenwoordig toepassingsspecifieke kunststoffen die brandvertragend werken, doordat bij brand een afdekkende laag ontstaat. Hierdoor zijn chemische vlamvertragers helemaal niet nodig.

Materialen kiezen

Eerste keuze

Nagroeibare of hernieuwbare materialen zijn afkomstig van natuurlijke grondstoffen die - bij goed beheer  -  onuitputtelijk zijn. Bovendien zijn ze composteerbaar (geen afvalprobleem!), indien ze tenminste niet chemisch behandeld werden.

Nagroeibare grondstoffen zijn wereldwijd lokaal beschikbaar en kunnen daardoor bijdragen tot zelfvoorziening. Om al deze redenen zijn nagroeibare producten meestal de eerste keuze. Voorbeelden zijn: hout uit duurzaam beheerde bossen, speltkaf, boekweit, hennep, kokos, sisal, natuurrubber of -latex,...

Ook katoen, schapenwol en vlas (grondstof voor linnen) zijn hernieuwbare materialen, maar je let er best op dat ze uit de biologische teelt afkomstig zijn (zonder pesticiden, herbiciden en kunstmest). Bij de traditionele productie van katoen en vlas worden veel bestrijdingsmiddelen gebruikt. De levensomstandigheden van schapen in de biologische landbouw zijn beter dan die in de gangbare landbouw.

Te vermijden

Meestal zijn synthetische materialen uit petrochemische grondstoffen een te vermijden keuze. Petroleum is een eindige grondstof (niet onuitputtelijk). Bovendien komen er uit synthetische materialen vaker stoffen vrij die schadelijk zijn voor de gezondheid. Indien toegepast in bed bevorderen synthetische materialen het transpireren en de elektrostatische oplading van textiel.

Voorbeelden zijn polyester, polyether, klassieke verfsoorten (ook waterverdunbare!), vinylvloeren en -behang, schuimstoffen, synthetische latex, synthetische lijmen,...

Tips

  • Draai regelmatig je matras om, zowel in de lengte als in de breedte. Zo gaat je matras langer mee: je voorkomt dat je lichaam steeds op dezelfde plaats vervormingen veroorzaakt.
  • Matras en bedbodem moeten aan elkaar aangepast zijn. Test de combinatie in de winkel en laat je adviseren door bevoegden.
  • Hergebruik is mooi, maar oude matrassen gooi je toch best weg. Ze zijn belastend voor je rug en een ideale broedplaats voor mijten.
  • Verander je matras ongeveer om de 10 jaar en je hoofdkussen om de 3 jaar.
  • Doe je een bed weg dat nog bruikbaar is, zet het dan niet op straat. Wellicht hebben kennissen interesse of anders een kringloopwinkel of tweedehands meubelzaak in de buurt.

Meer informatie

Voeg uw reactie toe

Uw naam:
Uw website:
Reactie:
yvComment v.1.22.0