Het Europese Ecolabel wordt toegekend aan producten die een beperkte impact hebben op het milieu in elke fase van hun levenscyclus, vanaf de ontginning van de grondstoffen tot de uiteindelijke afvalverwerking. Momenteel gaat het om 27 categorieën producten en diensten, gaande van afwasmiddelen tot toeristische verblijven, textiel en televisietoestellen.

Het aantal producten met het milieukeurmerk die in België worden verkocht is gestegen van 77 in 2006 tot ongeveer 300 nu, verspreid over 11 categorieën.

Afgelopen week-end hebben Bond Beter Leefmilieu en Toerisme Vlaanderen in Hasselt 51 Groene Sleutels uitgereikt aan milieuvriendelijke logies. Voor het eerst zijn daar ook hotels, vakantiecentra en gastenkamers (B&B’s) bij. In de twee vorige edities werden enkel jeugdlogies, vakantieparken en campings genomineerd. Daarmee breidt het internationale ecolabel voor toerisme gevoelig uit.

Ongeveer een jaar geleden lanceerde Netwerk Bewust Verbruiken (NBV), samen met zijn partners, de website www.labelinfo.be. Deze online databank waarop consumenten, onderzoekers en bedrijven informatie vinden over sociale of milieugerelateerde productlabels werd een succes. De site zet bezoekers op weg naar meer duurzame aankopen en helpt consumenten en aankopers hun weg te vinden tussen de veelheid aan labels. Gezien de populariteit van de website en de lovende reacties werd gekozen het project uit te breiden. Vanaf vandaag kan je 20 nieuwe labels op www.labelinfo.be terugvinden.

Koffie

De geur van koffie in de keuken is misschien wel het meest gebruikte symbool voor gezelligheid en huiselijkheid. De tijd die even stil blijft staan in een kopje troost. Maar niet iedereen denkt er zo over. Vandaag is koffie wereldwijd het belangrijkste uitgevoerde landbouwproduct. Na petroleum is koffie in geld uitgedrukt de belangrijkste grondstof.
Elk jaar wordt zes à zeven miljoen ton geoogst. Immense belangen staan dus op het spel, in de eerste plaats voor de grote multinationals, maar ook voor miljoenen kleinschalige boeren in een zeventigtal landen rond de evenaar. Alles samen gaat het over zo'n 20 à 25 miljoen kleine koffieboeren.

Wintersport is een belangrijke vorm van inkomsten voor veel (Alpen)landen. Helaas heeft de beoefening van de wintersport negatieve invloed op het berglandschap. Door de grote aantallen toeristen komt het milieu zwaar onder druk te staan. Omdat de skiërs, langlaufers en snowboarders zich door een landschap bewegen waar eeuwenlang weinig mensen woonden, is de natuur niet ingesteld op grote groepen mensen. Daarnaast komt de natuur door ontbossing, het gebruik van sneeuwkanonnen, de grote verkeersstromen en vele hotels in gevaar. Dit kan leiden tot een toename van modderstromen of steen- en sneeuwlawines.

Steeds meer Belgische bedrijven uit de papier- en houtsector zijn actief met het FSC-label van de Forest Stewardship Council. Dit internationaal erkende label is dé garantie voor een herkomst van hout en papier uit verantwoord beheerde bossen. Concentra Grafic uit Hasselt is het 300ste bedrijf in België dat een FSC-certificaat behaalde.

Het zag er heel even niet goed uit voor het Europese Ecolabel, hét milieukeurmerk van de Europese Unie dat voorkomt op meer dan 1500 non-food producten. Enkel producten die aan strengere dan de wettelijke vereisten voldoen, kunnen zo'n label dragen. Dat is althans de bedoeling.

Onder druk van de industriële lobby wou de Europese Commissie de criteria van een aantal productgroepen ernstig afzwakken. De Commissie wou opnieuw schadelijke gebromeerde brandvertragers en biociden toestaan in textiel en matrassen. PVC zou weer mogelijk worden in meubelen. En het hout van die meubelen zou afkomstig kunnen zijn van ggo's.

Het computertijdperk heeft zeker niet geleid tot minder papierverbruik, integendeel. Belgen verbruiken 350 kg papier en karton per jaar. We bekleden hiermee de tweede plaats in de top 30 van de meest verbruikende landen wereldwijd.

Zowel gerecycleerd papier als nieuw papier hebben water en energie nodig voor de productie. Toch is gerecycleerd papier beter voor het milieu. Er is minder water nodig. Bovendien neemt gerecycleerd papier geen bosbouwgrond in. Van al het hout dat wereldwijd gekapt wordt, gaat 9 procent naar de papierindustrie. Door te kiezen voor gerecycleerd papier, bespaar je dus op grondstoffen.

T-shirts, bloezen, jeans,... Kledingstukken komen zelden van hier. De hoge prijs van de arbeidserslonen zou de winst van de bedrijven bederven. Kleding wordt vooral gemaakt in landen waar arbeid goedkoop is.

Is vis beter voor het milieu dan vlees? Niet noodzakelijk! Volgens FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties, doet 70% van de belangrijkste commerciële visserijen aan overbevissing of balanceert op de rand ervan. Dit heeft grote gevolgen op ecologisch, sociaal als economisch vlak. De officiële visquota liggen meestal een stuk hoger dan datgene wat wetenschappers aanraden.

Er is niet enkel het leegvissen van de zeeën, ook de aquacultuur heeft heel wat ongewenste neveneffecten. Wil je toch vis eten, kies dan voor duurzame vis met het Biogarantie- of MSC label. 

Compost is het eindproduct van het rottingsproces van organisch materiaal zoals voedselresten uit de keuken en tuinafval. Het ontstaat wanneer plantaardige of dierlijke resten ontbinden. Microben, schimmels, wormen en insecten zorgen voor het ontbindingsproces.

Door het afval in een bak of op een hoop gooit, krijg je meer controle over de vochtigheid en de luchttoevoer. Daardoor kun je veel sneller composteren. Zorg voor een goed evenwicht tussen groen en bruin materiaal.

Biologische producten zijn het smaakvolle resultaat van de biologische landbouw. Deze milieuvriendelijke teelt gebeurt aan de hand van methoden die Europees gereglementeerd zijn. In heel Europa is de biologische landbouw aan een opmars bezig. In Denemarken, Zweden en Oostenrijk haalt ze al een aandeel van 8 tot 10%.

Vandaag, 13 februari, lanceert Netwerk Bewust Verbruiken (NBV), samen met zijn partners, Forum Ethibel, OIVO, Test Aankoop, Réseau Eco-consommation en ACW, de website www.labelinfo.be.
Dit is een online databank waarop consumenten, onderzoekers en bedrijven informatie vinden over sociale of milieugerelateerde productlabels. Deze site wil duurzame verbruikers helpen hun weg te vinden tussen de veelheid aan dergelijke labels. Consumenten worden overstelpt met allerlei labels en claims op producten, zowel betrouwbare als van bedenkelijke oorsprong. Nochtans kunnen productlabels consumenten helpen om bewuste keuzes te maken.
Vanaf nu staat www.labelinfo.be hen bij om de kwaliteit van deze labels te beoordelen.

Voor elk label is zowel beknopte informatie als een meer uitgebreide infofiche voorzien.
Vandaag bevat www.labelinfo.be informatie over algemene productlabels, labels voor biologische landbouw, textiel, verven/vernissen, hout en bloemen. In de toekomst zal de databank worden aangevuld met extra productgroepen

Jouw gids om productlabels te herkennen

Eerlijke handel? Sociaal verantwoord? Milieuvriendelijk? Of biologisch geproduceerd misschien? Consumenten zijn overstelpt met labels, zowel betrouwbare als labels van bedenkelijke oorsprong. Ze zien door het bos de bomen niet meer, waardoor heel wat mensen ontmoedigd geraken en dreigen af te haken. Er was iets nodig om consumenten te helpen bij de beoordeling van labels die ze in de winkel zien. Vanaf nu zijn consumenten met labelinfo.be beter gewapend om een weloverwogen en bewuste keuze te maken.

Op voorstel van Staatssecretaris Els Van Weert besliste de federale regering in december 2006 een fiscaal voordeel te verschaffen aan wie op een ethische manier aan pensioensparen doet.

Studies tonen aan dat beleggen met een evenwicht tussen maatschappelijk en fiscaal rendement op lange termijn meer rendabel is en minder risico met zich meebrengt. Verschillende spelers op de markt richtten onlangs grote obligatiefondsen op. De belangrijkste beheerders zijn Dexia, KBC en Fortis. Kleinere spelers zijn het Kringloopfonds, Triodos Bank, Bank Delen en Ethias. Ook is er een stijgend aantal ethische beleggers.

VIBE vzw heeft eind 2006 de eerste 13 labels uitgereikt aan architecten, handelaars, importeurs en fabrikanten van bouwmaterialen en –technieken. Het Vlaams Instituut voor Bio-ecologisch bouwen en wonen, is een onafhankelijke organisatie die de thema's bouwen en milieu integreert.

VIBE ziet een stijgende vraag naar milieubewuste producten, architecten en aannemers. Om meer duidelijkheid te scheppen rond milieubewust bouwen, richtte VIBE het VIBE-label op. Dit label is verbonden aan strenge criteria en externe controle.

Met inbreng van diverse maatschappelijke Nederlandse organisaties zoals Oxfam Novib en Both Ends en de Federatie Goud en Zilver als vertegenwoordiger van de sector, heeft Stichting Milieukeur (NL) voor gouden sieraden Milieukeurcriteria ontwikkeld. Intensieve discussies resulteerden in het Milieukeurcertificatieschema gouden sieraden. Producenten en leveranciers die in aanmerking willen komen voor Milieukeur voor gouden sieraden kunnen het keurmerk nu aanvragen.

Het Netwerk Bewust Verbruiken vzw (NBV) organiseerde in 2004-2005 in samenwerking met de Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze (Velt) en het Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch Bouwen en Wonen (VIBE), en met de steun van de Koning Boudewijnstichting en de Staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling, vier consumentenpanels over de etikettering van verven en schoonmaakmiddelen: twee met bewuste consumenten en twee met doorsnee verbruikers. Nadien legden NBV, Velt en VIBE de conclusies van deze panels voor aan de sectoren, de overheid en aanverwante ngo's.