Verlichting

Verlichting is verantwoordelijk voor een groot aandeel van het totale elektriciteitsverbruik. Bij een gemiddeld huishouden is het aandeel verlichting ongeveer 15% (500 kWh). Wist je dat gloeilampen meer dan 90% van de elektriciteit omzetten in warmte, en minder dan 10% in licht? Gelukkig is er een groot en groeiend aanbod energie-efficiënte lampen en aangepaste verlichtingstoestellen op de markt. Spaarlampen en fluorescentie-buislampen (TL-lampen) gaan 10 tot 20 keer langer mee dan gloeilampen of halogeenlampen. Ze leveren een tienvoudige energiebesparing op.

Spaar- en fluorescentielampen

• Er zijn verschillende types spaarlampen en fluorescentie-buislampen op de markt. Zoek naar lampen met een elektronisch voorschakelapparaat (ballast). Door toepassing van elektronische circuits in plaats van elektromagnetische haal je een bijkomende energiebesparing van 20%. De lamp start onmiddellijk op, zonder flikkerend licht vooraf. Dit verdubbelt de levensduur van de lamp.
• Ook beter is een extern voorschakelapparaat omdat de starter zes keer langer meegaat dan de lamp. Zo moet je enkel de lamp vervangen als die stuk is.
• TL-lampen met een diameter van 16 mm zijn tot 10% zuiniger dan de oude met een diameter van 26 mm.
• Spaar- en fluorescentielampen met een warme start gaan ook langer mee dan de oudere. Ze zijn beter bestand tegen slijtage als gevolg van het aan- en uitschakelen.
• Er bestaan ook spaarlampen met een halogeenvoet op 220 V. Zo kan je energieverslindende halogeenlampen vervangen.

LED

• LED-verlichting is een zeer energiezuinige verlichting die tot honderduizend uren lang meegaat. De toekomst voor de verlichting ligt bij de LED's. LED staat voor Light Emitting Diode en is een relatief nieuwe techniek, bekend van het kleine rode lichtje van het televisietoestel dat in stand-bye staat. LED's zijn tier keer zuiniger dan de verguisde gloeilampen. Ze verbruiken zelfs minder dan de helft van een spaarlamp.
• Lange tijd waren hun toepassingsmogelijkheden eerder beperkt. LED-licht voelde koud aan. Het hield nogal wat voeten in de aarde om ze aan te sluiten op het net. Maar binnenkort komen er LED's op de markt die de concurrentie met gloei- en spaarlampen aankunnen. De Pharox lamp van het Nederlandse bedrijf Lemnis kan in normale armatuur geschroefd worden. Hij produceert licht vergelijkbaar met dat van een gloeilamp van 40 Watt. De lamp gaat 50.000 branduren mee en verbruikt slechts 3,4 Watt. Hij geeft natuurlijk warm en normaal licht en kan overal in huis gebruikt worden.
• Het Nederlandse onderzoekscentrum CE heeft een milieustudie gewijd aan deze lamp, waaruit blijkt dat die over de hele levenscyclus (van grondstof tot afval) voor elke vorm van milieubelasting beter scoort dan gloei- en spaarlampen! Uitkijken dus op de verlichtingsmarkt! En vraag er alvast naar in de winkel: hoe meer vraag, hoe sneller het aanbod zal volgen.

Gloei- en halogeenlampen verdwijnen

• De Europese Commissie heeft in maart 2009 beslist dat er vanaf 1 september 2009 geen gloeilampen en halogeenlampen met een vermogen vanaf 100 Watt (energieklasse D of lager) meer verkocht mogen worden. Vanaf september 2010 geldt dat ook voor gloei- en halogeenlampen met een vermogen van 75 Watt, en nog een jaar later voor gloei- en halogeenlampen vanaf 60 Watt.
• Doel is alle gloei- en halogeenlampen te bannen vanaf 2012 en het gebruik van spaarlampen te stimuleren. De kostprijs is initieel wat duurder, maar ze gebruiken veel minder energie en leven langer.

Extra tips

• Kies je voor lichte kleuren van wanden, plafond en vloer, dan help je het dag- of kunstlicht zo optimaal mogelijk te gebruiken. Vooral lichte vensterbanken brengen het daglicht verder de kamer in.
• Gebruik de juiste lamp op de juiste plek om met minder lampen een betere verlichting te verkrijgen. Maak een lichtplan op.
• Let bij de aankoop van nieuwe armaturen of ze wel geschikt zijn voor spaarlampen.
• Kapotte spaarlampen en fluorescentiebuizen bevatten kwikdamp, een giftig materiaal . Daarom horen ze bij het KGA (klein gevaarlijk afval).

Meer informatie

• www.groenlichtvlaanderen.be, Groen Licht Vlaanderen is een consortium van bedrijven uit de verlichtingsector die energie-efficiënte verlichting wil promoten.
• Vind zuinige verlichting en verdelers ervan op GreenBazaar.be
• www.milieukoopwijzer.be gaat onder de sectie "verlichting" dieper in op lampen, armaturen, regelsystemen en leveranciers.