Kookapparaten

In vergelijking met oude toestellen is de moderne keukenapparatuur spaarzamer en comfortabeler. Koken op gas blijft wel nog steeds de beste optie, mits je de keuken goed ventileert. Een degelijke dampkap of verhoogde mechanische ventilatie is onontbeerlijk.

Het kookfornuis: gas of elektriciteit?

Echte chefs koken met gas. Met een gasfornuis doseer je de hitte snel en nauwkeurig. In tegenstelling tot het elektrische fornuis heb je geen last van nakoken nadat je het vuur uitgeschakeld hebt.

De ecologische balans van gas is positief. Gas wordt bij de verbruiker voor 100% in warmte omgezet. Bij elektriciteit is er al veel energie verloren gegaan door de schoorsteen van de krachtcentrale. Slechts 40 à 70% komt aan in het stopcontact. Bij koken op elektriciteit wordt een hoge energievorm (elektriciteit) opnieuw omgezet in warmte, een lage energievorm. Ook dat is verspilling.

Koken op gas is goedkoper. Jaarlijks kan je ongeveer 50 Euro uitsparen.

Velen beweren dat gas onveilig is. Nochtans zijn gasfornuizen slechts heel zelden de oorzaak van explosies. Indien door het overkoken de vlam dooft, wordt bij moderne toestellen de gastoevoer onmiddellijk uitgeschakeld. De keuken moet wel goed geventileerd worden: gasverbranding onttrekt zuurstof aan de lucht en geeft schadelijke stoffen af. Een degelijk dampkap of verhoogde mechanische ventilatie is onontbeerlijk.

Een nieuwigheidje is koken met gas onder glas. Kooktechnisch is het geen vooruitgang. De hitte laat zich niet meer exact doseren en het glas warmt na. Maar gas onder glas verbruikt 30% minder dan het klassieke gasfornuis.

Bij de elektrische fornuizen heeft de keramische kookplaat voluit z'n intrede gedaan. Ze is makkelijker te reinigen en heeft een snellere reactietijd. Ook verbruikt ze 5% minder energie.

Inductieplaten zijn nog zuiniger. In tegenstelling tot de keramische plaat, wordt bij inductie de hitte dadelijk overgedragen in de potbodem. Het kookveld zelf wordt nieteens warm. Omdat er geen spiralen verwarmd worden, is de reactietijd erg snel, net zoals bij een gasoven. Toch heeft inductiekoken nog steeds maar een marktaandeel van 5%. Aangezien een groot magneetveld wordt opgewekt, is er wel enig voorbehoud voor de gezondheid. Ook de hoge prijs schrikt mogelijke kopers af. Bovendien moeten er ook nieuwe potten aangeschaft worden.

De oven

Fornuizen bestaan meestal uit een kookplaat en een oven. Deze kunnen beiden op gas of op elektriciteit werken. Ook voor ovens geldt dat elektrisch meer energie gebruikt dan gas. Een elektrische heteluchtoven heeft naast een elektrisch verwarmingselement, een ventilator die de hete lucht gelijkmatig verspreidt, wat weer extra energie kost. Losse inbouwovens op gas zijn moeilijk te vinden.

Dampkappen

Er bestaan twee systemen. Een dampkap met luchtafvoer stuurt de afgezogen lucht via een afvoerpijp door de muur naar buiten. Een circulatiekap filtert de afgezogen lucht in een actiefkoolfilter en stuurt die daarna terug in de keuken. Met een circulatiekap kan je hinderlijke geurtjes verwijderen. Voor de afvoer van waterdamp en rook scoren deze dampkappen minder goed.

Om een aangenaam en gezond klimaat in de keuken te garanderen, moet de dampkap de keukenlucht 8 à 10 keer per uur verversen. Dit is afhankelijk van het vermogen van het toestel. Topmodellen zijn uitgerust met een sensor die meet hoe hevig er gekookt wordt en passen het vermogen automatisch aan. Ook melden deze modellen wanneer de filter moet vervangen worden.

Kijk bij de aankoop van een dampkap ook welk type filter je moet gebruiken. Kleinere modellen zijn dikwijls uitgerust met een eenmalig te gebruiken polyestervlies. Dit zorgt voor onnodig afval en is op termijn duurder. Sommige bevatten metalen filters. Die moet je maandelijks reinigen in de afwasmachine. De actiefkoolfilter in de circulatiekap moet je ongeveer tweemaal per jaar vervangen.

De luchtafleiding is best kort en recht - elke boog en vernauwing verhindert de afvoer. Op het einde is ze best voorzien van een terugslagklep die vermijdt dat koude wind naar binnen kan. Sluit de dampkap niet aan op de mechanische ventilatie. Door de hoge vet- en stofresten is dit niet zinvol.

Tips

• Koken op gas blijft de beste keuze. Kies je toch voor elektriciteit, zet de kookplaat dan iets eerder uit en gebruik de nawarmte.
• Koken met een passend deksel op de pan bespaart 60 tot 70% energie.
• Gebruik de microgolfoven slim. Voeding met veel (kook)vocht kost in de microgolfoven meer energie om te bereiden dan voeding met weinig vocht.
• Gebruik een thermoskan of theemuts voor het warm houden van koffie of thee.
• Ken je de hooikist? Dit is een geïsoleerde houten kist of gewoon een deken. Daarmee kan je bereidingen warm houden.

Meer informatie

• Op www.kringloop.net vind je adressen van Vlaamse kringloopcentra die toestellen met het Revisie® label verkopen.
• Vind zuinige huishoudapparaten op GreenBazaar.be
• Bekijk kostprijs en terugverdientijd van energiezuinige toestellen op www.dialoog.be en op www.bouwteamwoning.be