De watervoetafdruk van België

woensdag, 22 juli 2009 13:05

WWF vzw en Ecolife vzw werken aan een studie om de watervoetafdruk van België in kaart te brengen.
De watervoetafdruk is gebaseerd op het concept van 'virtueel' water. Dat is de hoeveelheid water die verbruikt wordt om een product tot stand te brengen.

Neem bijvoorbeeld een kopje koffie. Dat bevat 20 cl water, maar om die koffiebonen te telen, hadden de koffieplantjes veel water nodig: zo'n 140 liter voor één kopje koffie. Dit virtuele water is analoog aan de indirecte energie-inhoud die we gebruiken bij de ecologische voetafdruk. Een kopje koffie bestaat dus niet enkel uit direct water (de 20 cl in het kopje), maar ook uit indirect, virtueel water (de 140 liter). De watervoetafdruk van een persoon is niets anders dan de som van het directe en indirecte verbruikte water van alle geconsumeerde producten.

Wat zijn nu de resultaten voor België? De watervoetafdruk van een gemiddelde Belg bedraagt ongeveer 2700 m³ per jaar. Dat is meer dan het volume van een Olympisch zwembad. Op zich zegt dit getal misschien niet veel, maar we moeten beseffen dat water een schaars goed is. Als we kijken naar de hoeveelheid hernieuwbaar, beschikbaar zoetwater (dus geen zout zeewater, geen polair ijswater, geen te diep grondwater, geen vervuild water), en we vrijwaren een deel hiervan voor het goed functioneren van ecosystemen, dan beschikt een mens over slechts 2500 m³ per jaar. Een Belg verbruikt dus meer water dan het 'eerlijke wateraandeel'.

En net zoals bij de ecologische voetafdruk is ook hier de veeteelt een grote boosdoener: bijna 20% van onze watervoetafdruk komt van de veeteelt, en dan is daar het waterverbruik voor het veevoer (maïs, soja,…) nog niet bij gerekend. Ter vergelijking: een kilogram rundvlees heeft een watervoetafdruk van 16.000 liter, terwijl eiwitrijke vleesvervangers zoals sojabonen of peulvruchten een voetafdruk van resp. 1800 en 400 liter per kilogram hebben.

De top tien van de belangrijkste producten in onze watervoetafdruk bestaat uit: graan, katoen, sojabonen, koffie, melk, oliepalmvruchten, suikerriet, zonnebloem, rundvlees en gevogelte. We kunnen ook eens kijken naar onze externe watervoetafdruk: de hoeveelheid buitenlands water die een Belg indirect verbruikt. Onze externe watervoetafdruk bedraagt 75% van het totaal, wat wil zeggen dat we sterk afhankelijk zijn van buitenlands water. Maar er is meer: een deel van dat virtueel water is afkomstig van landen die kampen met waterschaarste. Koplopers zijn daarbij Pakistan en Oezbekistan (denk aan de katoenplantages en het uitdrogen van het Aralmeer), en verder landen zoals Egypte, Israel, India en Spanje.

Ecolife vzw zal samen met WWF vzw over deze resultaten een rapport schrijven endeze presenteren tijdens de wereldwaterweek in augustus. Op termijn wil Ecolife vzw werken aan projecten rond waterverbruik van maaltijden, gericht aan grootkeukens en kokscholen. Ecolife hoopt ook een persoonlijke watervoetafdrukcalculator te kunnen ontwikkelen.

Meer informatie lees je hier.

Ecolife vzw en WWF-België zijn lid van het Netwerk Bewust Verbruiken vzw.

Reacties (4)
1 vrijdag, 24 juli 2009 09:04
Heel eerlijk gezegd vind ik 2700m3 verbruik ten opzichte van een 2500m3 'beschikbaar' nog wel meevallen. Wat ik wel raar vind is dat het indirecte watergebruik voor vlees niet meegerekend is; hoeveel 'indirect water' hebben ze nog meer niet meegerekend? Ook ben ik benieuwd naar wat de gemiddelde watervoetafdruk is van alle mensen ter wereld.
2 maandag, 03 augustus 2009 11:31
NBV
Het wereldgemiddelde van de watervoetafdruk is zo'n 1300 m³ per persoon per jaar. De Belgen zitten daar dus fors boven. Zie voor dit cijfer het artikel op de site van Ecolife.
3 dinsdag, 08 december 2009 18:49
Hans
Allemaal prachtig, maar tevens zeer hypothetisch. De hoeveelheid water benodigd voor productie van een tas koffie mag dan wel een factor x zijn, uiteindelijk zal de totale hoeveelheid water op aarde hierdoor nauwelijks verminderen. In het geval van de koffie zal het water in de grond en de atmosfeer terechtkomen en qua kwaliteit niet minder zijn dan de oorspronkelijke bij de irrigatie. Vroeger of later is het dus gewoon weer beschikbaar. Misschien niet altijd op de plek waar het verdwenen is (Aralmeer bv), maar wel ergens anders.
4 maandag, 14 december 2009 09:21
Er is "water" en "water": zout water, vervuild water, regenwater, irrigatiewater ...
Zuiver zoet water is een zeer schaars goed. Slechts een fractie van alle water op aarde behoort tot deze categorie "water".
Het is dus zeker zinvol zeer oordeelkundig om te gaan met zuiver zoet water, zowel vanuit ecologisch als vanuit economisch standpunt: water zuiveren of water ontzilten zijn dure (en energieverslindende) processen.
Overigens is de voornaamste factor die weegt op de voetafdruk de evaporatie van de planten (en dus het water dat de plant opneemt en terug uitstoot)
Binnen die context is het van belang om zo efficiënt mogelijk om te springen met zuiver zoet water: als op een bepaalde locatie koffie wordt verbouwd, of vee graast of pakweg boekweit wordt geteeld kan het goed zijn dat het naar gebruik van water al dan niet efficiënter kan zijn andere gewassen te telen. Zeker voor geïrrigeerde gronden geldt dit. Ik geef een voorbeeld van Mt Kenia: gaan de boeren daar het schaarse water inzetten om boontjes, mais, bloemen of carcade te telen? Niet alleen de prijs opnemen in de kosten/batenanalyse maar ook ecologische indicatoren is hetgeen de initiatiefnemers rond de watervoetafdruk op de agenda zetten.
Marc Bontemps
Ecolife

Voeg uw reactie toe

Uw naam:
Uw website:
Reactie: