Warme dranken

Koffie

De geur van koffie in de keuken is misschien wel het meest gebruikte symbool voor gezelligheid en huiselijkheid. De tijd die even stil blijft staan in een kopje troost. Maar niet iedereen denkt er zo over. Vandaag is koffie wereldwijd het belangrijkste uitgevoerde landbouwproduct. Na petroleum is koffie in geld uitgedrukt de belangrijkste grondstof.
Elk jaar wordt zes à zeven miljoen ton geoogst. Immense belangen staan dus op het spel, in de eerste plaats voor de grote multinationals, maar ook voor miljoenen kleinschalige boeren in een zeventigtal landen rond de evenaar. Alles samen gaat het over zo'n 20 à 25 miljoen kleine koffieboeren.

Die boeren hebben het al een hele tijd knap lastig. De koffieprijs is gezakt tot een dramatisch dieptepunt. De boeren kunnen hun bonen vaak niet boven de productiekost verkopen. Dat heeft zware gevolgen voor de portemonnee van deze families: met het geld dat ze nu voor hun koffie krijgen, kunnen ze maar één vierde kopen van wat veertig jaar geleden het geval was.Veel van deze boeren zijn ook totaal afhankelijk van wat lokale opkopers hen willen bieden. Met een zak bonen op de eigen rug of die van een ezel loop je immers niet ver. Door gebrek aan informatie of het vervalsen van weegschalen staat de boer in een zeer zwakke positie.

Thee

Ook theeplukkers, meestal vrouwen, verkeren in een heel moeilijke situatie. De arbeidsrechten op de plantages worden vaak met de voeten getreden of zijn onbestaand. Kinderarbeid, ontbreken van contracten, slechte lonen, gevaarlijke werkomstandigheden, blootstelling aan chemische bestrijdingsmiddelen, geen vakbondsvrijheid, … deze arbeiders hebben het niet onder de markt.

Politiek in de supermarkt

Fairtrade koffie of thee staat onder meer voor een eerlijke prijs aan de boer en correcte werkomstandigheden voor de arbeiders. Een eerlijke prijs garandeert de boeren een waardig inkomen, zodat ze kunnen investeren in betere landbouwtechnieken, productontwikkeling, training en opleiding, gezondheidszorg, huisvesting, infrastructuur, de uitbouw van hun organisatie - kortom in betere leef- en werkomstandigheden. Genieten van het werk van deze koffieboeren of theepluksters én hen de middelen geven voor een betere toekomst, kan wanneer je fairtrade producten koopt. Bovendien geef je overheid en multinationals een duidelijk politiek signaal: de internationale handel kan en moet anders.

Fairtrade meer en meer bio

Fairtrade of eerlijke handel houdt in zijn criteria rekening met milieu, maar gaat niet exclusief gepaard met biologische landbouw. Fairtrade wil arme boeren bereiken en vooruithelpen. Een dure biocertificatie betalen is voor hen meestal uitgesloten. Maar fairtrade heeft al veel boerenorganisaties in het Zuiden op weg geholpen naar een biologische productie. Met de extra inkomsten konden zij de overschakeling realiseren en de certificatie betalen. Biologische fairtrade producten zijn een groeiende markt.

Label

Net zoals in de biowereld bestaat er in fairtrade een onafhankelijk controlesysteem. Max Havelaar is het internationaal fairtrade label en koopt of verkoopt niets. Het logo van Max Havelaar op een verpakking wil zeggen dat de inhoud werd gecontroleerd op fairtradecriteria. De consument vindt vandaag in de winkel meer dan 32 verschillende koffieproducten en meer dan 24 theeproducten met het Max Havelaar label.

Extra Info

• Het bekendste fairtrademerk voor koffie en thee is Oxfam Fairtrade, het huismerk van de Oxfam Wereldwinkels, www.oww.be
• Fair Trade Organisatie is ook een merk dat alleen fairtrade verkoopt. Zij verkopen koffie en thee aan bedrijven en instellingen, www.fairtrade.be
• Andere merken bieden fairtrade koffie en thee aan naast hun gewone producten: Rombouts, Java, Fort, Beyers, Delhaize, Koffie Kàn, Simon Lévelt,… een overzicht is te vinden op www.maxhavelaar.be
• Max Havelaar, 02 500 10 60, www.maxhavelaar.be
• Ik ben verkocht, www.ikbenverkocht.be