Groenten en fruit

Vind jij het ook zo gek dat je op elk moment van het jaar gelijk welke groente of fruit kan vinden in de winkel? Aardappelen uit Cyprus, appelen uit Chili en lekkere bioselder uit Israël. En waarom geen heerlijke aardbeien in de winter? Alles is mogelijk! Alleen... Het transport over lange afstanden kost zeer veel energie en schaadt ons milieu. Je kan dit vermijden door lokale producten te kopen en groenten en fruit van het seizoen te eten.

Pesticiden…

Exotisch fruit zoals kiwi en banaan hoort bij ons dagelijks leven. Veelal is het afkomstig van grote plantages in monocultuur. De kans op ziektes is er groter en schadelijke pesticiden zijn dan het antwoord. Net voor transport bespuiten de telers het fruit nogmaals. Zo voorkomen ze het rotten van de vruchten.

Voor Europese producten bestaan heel wat regels rond pesticiden. Toch is het nog opletten geblazen. Europese cijfers tonen aan dat zowat de helft van de groenten en het fruit op de markt nog pesticidenresidu's bevat.

In de geïntegreerde teelt bestrijden boeren plagen eerst op een natuurlijke manier. Pas in een volgende stap zetten ze chemische middelen in. Groenten en fruit uit de geïntegreerde teelt in Vlaanderen dragen het keurmerk Flandria of Fruitnet.

De meest milieuvriendelijke producten zijn de biologische landbouwproducten. Je herkent ze aan het Biogarantielabel.

Exotisch én eerlijk

De arbeidsomstandigheden bij de gangbare exotische kwekers is vaak erbarmelijk. Lage lonen, slechte contracten, gebrek aan veiligheidsmaatregelen en blootstelling aan giftige producten zijn meer regel dan uitzondering. De productie van exportteelten schaadt de lokale teelt. De beste gronden zijn voor de exportproductie. Lokale productie gebeurt op de overblijvende gronden. Producten met het Max Havelaarkeurmerk garanderen dat je eerlijk fruit koopt.

Alles moet kunnen?

Op elk moment van het jaar kunnen we iedere fruitsoort of groente kopen. En voor de prijs hoef je het niet te laten. Groenten en fruit buiten het seizoen veroorzaken wel enorme milieuschade. De producten worden in gestookte serres geteeld of moeten over lange afstanden getransporteerd worden. Het alternatief? Van het seizoen eten of lokale producten via een korte keten aankopen. Bijvoorbeeld door te kiezen voor een groenteabonnement of lid te worden van een voedselteam.

Een groentenabonnement levert je (twee-)wekelijks een pakket verse groenten tegen een eerlijke prijs. De boer stelt het samen op volgens het seizoen. Om een gevarieerd aanbod te garanderen, werken ze vaak samen met collega's.

Een voedselteam is een groep mensen uit dezelfde buurt, die samen groenten, fruit en zuivel rechtstreeks aankopen bij lokale producten. Je kan je bestelling wekelijks afhalen in je buurt.

Niet altijd komkommertijd

Eigenlijk weten we maar al te goed dat elke groente en elk soort fruit zijn eigen seizoen heeft. Dan is het aanbod overvloedig, zijn de aanvoerwegen doorgaans korter en is de teelt van de groenten milieuvriendelijker, dan is ook de smaak op zijn volst en... valt de prijs die je er voor betaalt best mee.

Zo is de komkommertijd van juni tot september misschien wel korter dan je denkt, maar toch nog langer dan die van asperges (mei-juni). Maar op de maand maart na kun je altijd wel lekkere, biologische aardappelen vinden, en ook wortelen, uien of prei zijn er bijna het hele jaar door.

Zelfs de lange wintermaanden bieden meer dan kolen, witlof en wortelen. Raapjes, pastinaak, roodlof, schorseneer, veldsla, rode biet en pompoen zijn misschien wat in de vergeethoek geraakt, maar ze maken je winterschotels verrassend smaakvol én kleurrijk. Zeker als je wat varieert met de bereidingswijze: nu eens rauw, dan weer gestoomd of gebakken.

Meer informatie

• Informatie over duurzame landbouw in Noord en Zuid kan je opvragen bij de Werkgroep voor een Rechtvaardige en Verantwoorde Landbouw (www.wervel.be), Vredeseilanden (www.vredeseilanden.org) en de Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze (www.velt.be).

• Wie lid wil worden van een voedselteam of een groenteabonnement wil nemen, kan een kijkje nemen op de website www.biodichtbijhuis.be. Je vindt er contactadressen en allerlei interessante informatie over korte ketens.

• Voor wie vergeten is welke groenten in welk seizoen thuishoren, is de seizoenskalender van Velt een handig hulpmiddel.

• Eerlijke bananen vind je in de Wereldwinkel. Een lijst met winkels vind je op hun website: www.oww.be. Of kies voor Max Havelaar bananen. Meer info op www.maxhavelaar.be.