Composteren

Compost is het eindproduct van het rottingsproces van organisch materiaal zoals voedselresten uit de keuken en tuinafval. Het ontstaat wanneer plantaardige of dierlijke resten ontbinden. Microben, schimmels, wormen en insecten zorgen voor het ontbindingsproces.

Door het afval in een bak of op een hoop gooit, krijg je meer controle over de vochtigheid en de luchttoevoer. Daardoor kun je veel sneller composteren. Zorg voor een goed evenwicht tussen groen en bruin materiaal.

• Verteerbare keukenresten zijn groen materiaal: dit afval bevat veel vocht en voedingsstoffen.
• Bruin materiaal, zoals snoeihout, dorre baderen of stro, breekt langzamer af en zorgt voor voldoende verluchting. Het is een goed alternatief voor kunstmest in tuinen en akkers.

Waarom composteren?

Bijna de helft van het huisvuil bestaat uit groente-, fruit- en tuinafval, materiaal dat zeer geschikt is om te compost van te maken. Het levert je gratis potgrond op en je zorgt dat er minder afval in de verbrandingsoven terecht komt. Gemeentes die voluit de kaart trekken van thuiscomposteren, sparen ettelijke tonnen afval uit. Zo vermeed de stad Diest in 2006 2,4 miljoen kilo afval, dankzij hun programma thuiscomposteren.

Welk materiaal kun je composteren?

Volgende organisch materialen zijn geschikt om thuis in een bak te composteren:

• resten van groente of fruit
• eierschalen
• theebladeren en koffiedik
• bloemen en planten
• bladeren en gras
• papier van keukenrol
• versnipperd zaagsel
• stro en hooi

Gekookt voedsel, botten, visgraten en dierlijk afval is niet geschikt om thuis te composteren. Dat geldt ook voor honden- en kattendrollen en kattenbakvulling. Krantenpapier hoort niet in het compostvat omdat de inkt soms giftige materialen bevat.

Bioplastics

Op de markt vind je steeds meer zogenaamde composteerbare verpakkingen. Het gaat om bio-plastics die gemaakt zijn van organisch materiaal zoals maïs of tarwe. Er zijn drie mogelijke labels:

OK Compost label: het materiaal kan enkel in een professionele composteringsinstallaties uiteenvallen en biodegraderen;



OK biodegradable label: het materiaal kan in de bodem of in water biodegraderen (90% na 2 jaar);

OK Compost Home label: het materiaal kan thuis in een compostvat, -hoop of -vat gecomposteerd worden, mits het proces op de juiste manier verloopt.

Onafgezien van deze labels, mag je geen enkele van deze verpakkingen meegeven met de GFT-ophaling.

Soorten compostbakken

Wie geen tuin heeft, kan composteren in een wormenbak. Heb je wel een tuin dan kun je kiezen voor een compostvat. Voor mensen met een groete tuin of moestuin is er ten slotte de compostbak.

Een wormenbak bestaat uit meerdere bakken waarin wormen het afval omzetten tot een donkere vloeistof genaamd percolaat. Dit percolaat belandt in de laagste bak. Als je het aanlengt met water heb je een zeer rijke voedingsstof voor je planten. Composteren met een wormenbak vergt wat extra tijd omdat je goed moet opletten of de wormen het naar hun zin hebben.

Een compostvat vereist minder aandacht. Op de bodem van het vat leg je een laag luchtdoorlatend materiaal en daarbovenop stort je het organisch afval. Met een verluchtingstok zorg je wekelijks voor voldoende lucht. Na zo'n zeven maanden kun je compost oogsten.

Een compostbak timmer je zelf van pallethout. Door veel ruimte te laten tussen de planken zorg je voor voldoende lucht. Het materiaal in de bak moet regelmatig worden omgeschept. Na enkele maanden oogst je het eerste compost door het onder uit de bak te graven.

Tips

• Let op dat de composthoop niet te vochtig wordt en zorg voor voldoende lucht
• Start met composteren in het voorjaar of in de zomer
• Gebruik veel vers materiaal en weinig grof materiaal

In 2008 is er een nieuw Koninklijk Besluit vastgelegd dat de productnormen voor composteerbare en biologisch afbreekbare materialen vastlegt. Hiermee heeft België, als eerste in de EU, een regelgeving en vooral definities voor de vaak gebruikte begrippen 'composteerbaarheid', 'thuiscompostering' en 'biodegradeerbaar'.

Meer informatie

• De gemeenten Izegem en Ommeland bieden duidelijke informatie over thuiscomposteren: http://www.ivio.be
• Ook bij OVAM vind je heel wat informatie over thuiscomposteren.
• De Vlaamse compostorganisatie (VLACO) runt diverse websites over composteren: http://www.thuiscomposteren.be en http://www.compostmeester.be
• Bij de Gentse Milieuadvieswinkel vind je informatie en ervaringen met wormenbakken.